Vrouwen worden anders ziek dan mannen. Niet vaker, niet erger, gewoon anders, in elk orgaansysteem en bij elke levensfase. En toch is de medische wereld decennialang gebouwd op onderzoek dat mannen als norm nam. Die achterstand is nog lang niet ingehaald, maar de aandacht groeit. Op de werkvloer merken vrouwen dat verschil dagelijks.
Het verzuimgat tussen vrouwen en mannen is geen toeval
Uit onderzoek van TNO en het CBS blijkt dat vrouwen met een verzuimpercentage van 5,9 procent beduidend vaker thuisblijven dan mannen, die op 3,9 procent uitkomen. Dat verschil klinkt misschien bescheiden, maar telt neer op miljoenen werkdagen per jaar. En het heeft weinig te maken met wilskracht of motivatie.
Hormonen zijn een van de belangrijkste verklaringen, maar ook de meest onderschatte. Bij 39 procent van de vrouwen hebben hormoongerelateerde gezondheidsklachten directe invloed op hun werk. Dat zijn ruim 1,5 miljoen vrouwen in Nederland die dagelijks proberen te functioneren terwijl ze last hebben van klachten die artsen, HR-afdelingen en soms ook zijzelf te lang hebben genegeerd.
Hormonen zitten overal, ook op je werk
Het gesprek over hormonen en werk draait vaak om de overgang. Dat is begrijpelijk, want de perimenopauze - de jaren voor de menopauze - geeft bij 53 procent van de vrouwen regelmatig klachten: slaapproblemen, concentratieverlies, neerslachtigheid en warmtegolven. Bijna 40 procent heeft er af en toe last van.
Maar de overgang is slechts een van de hoofdstukken. PMDD (premenstruele dysfore stoornis) kan vrouwen elke maand een tot twee weken ontwrichten. Endometriose, een aandoening waarbij baarmoederslijmvlies buiten de baarmoeder groeit, treft naar schatting 1 op de 10 vrouwen en gaat gepaard met chronische pijn die moeilijk te plannen valt. En dan zijn er nog ijzertekort en migraine - twee aandoeningen die vrouwen driemaal vaker treffen dan mannen en die jarenlang ondergediagnosticeerd blijven.
Als je meer wilt begrijpen over hoe hormonen ook je sportprestaties en herstel beinvloeden, is ons artikel over slimmer trainen met je cyclus een goed vertrekpunt.
Klachten die vrouwen anders ervaren
Het probleem zit niet alleen in de diagnoses die vrouwen missen - het zit ook in de symptomen zelf. Hartaandoeningen gaan bij vrouwen zelden gepaard met de klassieke pijn op de borst. Vrouwen melden vaker misselijkheid, vermoeidheid en pijn in de rug of kaak. Die signalen worden nog altijd te vaak afgedaan als stress of overspannenheid.
Hetzelfde geldt voor burnout. Vrouwen rapporteren bij burnout vaker lichamelijke klachten, terwijl mannen sneller over emotionele uitputting praten. Die verschillen in presentatie vertragen diagnose en behandeling, terwijl de vrouw intussen gewoon probeert door te functioneren.
Dat je lichaam in de overgang andere trainingsbehoeften heeft, lees je in ons artikel over krachttraining tijdens de overgang.
Aanwezig maar niet echt erbij
Het verzuimcijfer vertelt niet het hele verhaal. Naast ziek thuisblijven kennen vrouwen ook presenteisme: aanwezig zijn terwijl je er eigenlijk niet bij kunt zijn. Je zit op je stoel, je beantwoordt e-mails, maar je concentratie schiet tekort omdat je al meerdere nachten slecht slaapt door een hormoonschommeling, of omdat pijn je aandacht wegtrekt.
Dat stilzwijgen heeft een reden. Veel vrouwen normaliseren hun klachten, of vrezen niet serieus genomen te worden. "Dit hoort erbij" is een zin die vrouwen zichzelf te vaak voorhouden, en die artsen en leidinggevenden te lang voor waar aannamen.
Op 13 juni staat vrouwengezondheid centraal in Utrecht
Op zaterdag 13 juni 2026 vindt in de Koninklijke Jaarbeurs in Utrecht de Dag van de Vrouwengezondheid plaats, van 10:00 tot 17:00 uur. Het is de derde editie van dit initiatief van Voices for Women, met dit jaar het thema vrouwengezondheid op de werkvloer centraal.
Het programma omvat lezingen en paneldiscussies met zorgprofessionals, wetenschappers en patiëntenorganisaties, interactieve workshops over perimenopauze, voeding en de bekkenbodem, en een informatiemarkt met tientallen stands. Er zijn ook miniconsultaties met specialisten op het gebied van vitaliteit. Het evenement is bedoeld voor vrouwen die meer willen weten over hun eigen gezondheid, maar ook voor werkgevers en HR-professionals die willen begrijpen waarom vrouwen anders functioneren op het werk.
Wat je nu al kunt veranderen
Je hoeft niet te wachten op 13 juni om stappen te zetten. Een paar concrete dingen die je direct kunt doen:
- Houd een klachtendagboek bij. Noteer hoe je je elke dag voelt in relatie tot je cyclus. Patronen die je zelf herkent, zijn ook makkelijker uit te leggen aan een arts.
- Vraag om uitgebreid bloedonderzoek. IJzertekort, vitamine D en schildklierproblemen worden bij vrouwen regelmatig gemist bij standaard onderzoek. Vraag er expliciet naar.
- Spreek met je bedrijfsarts. Niet als klacht, maar als informatiegesprek. Vraag wat er mogelijk is als hormoonklachten je werk beinvloeden.
- Informeer je omgeving. Kennisdeling begint dichtbij. Stuur dit artikel door naar een collega, een leidinggevende, of iemand die al jaren rondloopt met klachten die niemand verklaart.
Vrouwen halen overigens ook meer uit bewegen dan mannen, biologisch gezien. Hoe dat zit, lees je in ons artikel over bewegen en vrouwenbiologie.
De Sociaal-Economische Raad (SER) werkt al langer aan beleid rondom hormonale gezondheid en werk - een goed startpunt als je wilt weten wat er juridisch en beleidsmatig al mogelijk is.